Lithops: levende stenen verzorgen

Wat zijn lithops?

Lithops komen uit droge gebieden in zuidelijk Afrika. Elke plant bestaat uit één paar dikke, vergroeide bladeren met een spleet in het midden. Hun kleur en tekening lijken op de stenen rond hen, waardoor ze beter verborgen zijn voor dieren. Uit de spleet komt in de herfst vaak een gele of witte bloem.

De jaarcyclus begrijpen

Wie lithops begrijpt, verzorgt ze goed. Ruwweg verloopt hun jaar bij ons zo:

• Winter tot voorjaar: in het oude bladpaar groeit een nieuw paar. Het oude paar droogt langzaam uit en levert zijn vocht aan het nieuwe. Geef nu geen water.
• Voorjaar: het oude paar is helemaal verschrompeld tot een papiertje. Pas dan geef je weer af en toe wat water.
• Zomer: bij hitte rusten veel lithops even. Giet heel spaarzaam.
• Nazomer en herfst: groei- en bloeiseizoen. Giet als de grond droog is en de plant licht begint in te vallen.

Licht

Lithops hebben heel veel licht nodig: de zonnigste vensterbank die je hebt, op het zuiden of westen. Te weinig licht maakt ze lang en uitgerekt, en het bladpaar gaat dan scheef hangen of opengaan. Laat ze wel geleidelijk wennen als ze van een donkere plek komen.

Water geven

Giet alleen in het groeiseizoen en alleen als de grond helemaal droog is. Geef dan een flinke scheut en laat alles weglopen. Een licht rimpelige plant in het groeiseizoen mag water. Een plant die zacht en glazig wordt of openbarst, kreeg te veel. Bij twijfel: wacht nog een week.

Grond en pot

Gebruik een zeer doorlatend, grotendeels mineraal mengsel: cactusgrond gemengd met minstens evenveel grof zand, fijn grind, lava of pumice. Lithops hebben een lange penwortel, dus een iets diepere pot met een drainagegat is beter dan een ondiep schaaltje. Terracotta helpt om de grond sneller te laten drogen.

Temperatuur en winter

Lithops zijn niet winterhard. In de winter staan ze graag licht en koel, ongeveer 10 à 15 °C, en volledig droog. Een warme, donkere kamer in de winter combineren met water is de snelste manier om ze te verliezen.

Vermeerderen

Lithops worden meestal uit zaad gekweekt, wat geduld vraagt. Een oudere plant kan zich na verloop van tijd opsplitsen in meerdere koppen; zo’n groepje kun je bij het verpotten voorzichtig scheiden als elk deel eigen wortels heeft.

Lithops kopen en de eerste weken

Lithops worden vaak verkocht in vrij natte, organische kweekgrond. Laat die bij aankoop eerst helemaal opdrogen en verpot ze in het voorjaar of de vroege herfst in een mineraal mengsel. Schud de oude grond voorzichtig van de wortels, laat ze een dag drogen en zet de plant zo diep dat de bladparen net boven de grond uitsteken.

Kijk bij aankoop naar stevige, glad gespannen bladparen zonder zachte of doorschijnende plekken. Een plant die net een nieuw bladpaar aan het vormen is, is normaal; geef hem dan zeker geen water tot het oude paar is ingeteerd.

Lithops combineer je het best met elkaar in een schaaltje, of met andere zogenaamde mesembs met hetzelfde ritme. Andere vetplanten willen vaak op andere momenten water, wat het moeilijk maakt om het juiste moment voor iedereen te kiezen.

Veelgemaakte fouten

• Water geven terwijl het oude bladpaar nog niet is uitgedroogd: dan ontstaan er twee bladparen boven elkaar of rot de plant.
• Het verschrompelde oude bladpaar te vroeg wegtrekken; laat het vanzelf opdrogen.
• Te weinig licht.
• Gewone potgrond die lang nat blijft.